در این مقاله هر درباره حشیش و اطلاعات مفید در مورد این ماده مخدر بحث خواهیم کرد.
حشیش(Hashish)، بنگ(Bang)، ، گراس (Grass)، علف، گل (GoL) ، ماریجوانا (Marijuana) و عناوین مشابه را برای مشتقات گیاه شاهدانه ((Cannabis plant میتوان استفاده کرد تفاوت اینها در میزان THC آنها است. مشتقات گیاه شاهدانه اعم از گل، ماریجوانا، حشیش و.........شایعترین ماده مصرفی در دنیا است. در ایران آمار جدیدی منتشر نشده است اما آمارهای موجود بعد از مواد اپیومی مثل تریاک، شیره و...دومین ماده شایع مصرفی است. البته بنظر میرسد شایعترین ماده مصرفی در سنین پایین باشد.
گیاه شاهدانه به شکلهای نر و ماده وجود دارد وگیاه ماده مقدار بیشتری کانابینوئید دارد. حش یا حشیش رزینن و صمغی است که از غنچه های گیاه شاهدانه بدست می آید که بعد از خشک شدن به رنگ قهوه ای تیره و مایل به سیاه در می آید.. ماری جوانا یا گل از گل و برگهای بالای گیاه شاهدانه تهیه می شود.
قدرت انواع کانابیس بستگی به میزان THC دارد. THC بیش از همه در گل ها و پس از آن در برگ های بالایی و سپس برگ های پایین و نهایتا ساقه و تخم گیاه شاهدانه وجود دارد.
در ادامه این مقاله از عنوان حشیش استفاده میکنیم و مطالب مربوط به آن در واقع برای همه این عناوین از جمله گل و ماریجوانا نیز صدق میکند.
برای اغلب مصرف کننده ها حشیش یک سرخوشی خفیف یا آسودگی ایجاد میکند.معمولا احساس سایر تجربه ها مانند گوش کردن به موسیقی، مزه غذا یا لذت از فعالیت جنسی را افزایش میدهد.درک زمان ازبین می رود و معمولا گذشت زمان طولانی تر احساس می شود. از دیگر آثار مصرف آن قرمزی چشم، افزایش اشتها، خشکی دهان ، افزایش ضربان قلب، و گاهی اضطراب و افسردگی است.
مسمومیت با حشیش می تواند باعث افزایش شدید ضربان قلب، فشار خون وضعیتی پایین ( بطوریکه فرد احساس سبکی سر میکند و هنگام ایستادن ممکن است غش کند)، اضطراب، هراس، گیجی، بیقراری، توهم، بدبینی، هذیان، اختلالات حرکتی و تلو تلو خوردن شود. معمولا مسمومیت بدنبال مصرف مقدار بیش از حد معمول ایجاد می شود.
مصرف طولانی مدت حشیش میتواند باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان و بیماریهای مزمن تنفسی شود. مصرف حشیش می تواند باعث سایکوز و حالت روانی شود . سندروم فقدان انگیزه که در آن فرد تمایلی به انجام کاری ندارد نیز بدنبال مصرف طولانی مدت حشیش اتفاق می افتد بطوریکه فرد مصرف کننده دائما کارها را به تعویق می اندازد. علاوه بر این کارکرد های شناختی مغز نیز دچار اختلال می گردد.
بر اساس مطالعات صورت گرفته افرادی که حشیش را به صورت روزانه برای چند هفته مصرف می کنند به احتمال زیاد دچار وابستگی می شوند. وابستگی به حشیش عمدتا وابستگی روانی است و هر چه سن فرد مصرف کننده پایین تر باشد همچنین میزان و مدت مصرف طولانی تر باشد احتمال وابستگی و اعتیاد به آن بیشتر است.
از حشیش بعنوان داروی دروازه ای (gateway) یاد می شود به این معنی که فرد مصرف کننده حشیش به احتمال زیاد سایر مواد را نیز مصرف خواهد کرد و درگیر اختالات ناشی آز آنها خواهد شد به عبارتی مصرف حشیش مقدمه و آغازی برای مصرف سایر مواد در آینده است.
مطالعات نشان داده اند که قطع مصرف حشیش در مصرف کنندگان موجب بروز علائم محرومیت شامل : عصبی بودن، تحریک پذیری، وسوسه و میل شدید به مصرف، اضطراب، رویاهای آشفته، اشتهای کم،، تهوع ، بی قراری، رعشه، معده درد، سردرد، لرزش و افسردگی میشود.
مانند درمان اعتیاد و وابستگی به سایر مواد بخشی از درمان مربوط به کنترل علائم ناشی از قطع ماده (در اینجا حشیش) است که همان سم زدایی می باشد وبخش دیگر مربوط به پیشگیری از عود است . در مورد بخش اول درمان هم دارویی است و هم درمانهای غیر دارویی مانند مشاوره فردی، جلسات گروه درمانی،جلسات آموزش خانواده و ........
درمان دارویی چون موضوعی تخصصی است و برای هر بیمار متفاوت است در این مقاله به آن اشاره ای نمیکنیم. در مورد بخش پیشگیری از عود درمان عمدتا غیر دارویی است.
ضمنا توجه داشته باشیم درمان اختلالات زمینه ای که منجر به مصرف شده است نقش بسیار مهمی در موفقیت آمیز بودن روند بهبودی دارد. بعنوان مثال اگر علت شروع مصرف افسردگی بوده است توجه به درمان آن بسیار حیاتی است.
کانابینوئیدها از جمله THC در قسمتهای مختلفی از بدن مانند بزاق، عرق، خون،ادرارو مو قابل شناسائی هستند. معمولا
برای تهیه نمونه، جهت شناسایی متابولیتهای حشیش، نمونه ادرار ترجیح داده میشود، زیرا اولا غلظت بالاتری از این متابولیتها در آن قابل شناسایی است و ثانیا مدت زمان طولانیتری قابل جداسازی و شناسایی میباشند.
از آنجا که THC محلول در چربی است و در بافت چربی ذخیره میشود، لذا تا 4هفته بعد از آخرین مصرف می تواند در ادرار فرد مصرف کننده وجود داشته باشد و منجر به مثبت شدن نمونه ادرار شود.
دکتر محمد جواد مربی 04/01/1403
لازم به یادآوری است در مرکز درمان اعتیاد نیکیار( دکتر مربی) درمان و ترک انواع مواد از جمله حشیش به شیوه علمی انجام میشود.